پژوهشکده محیط زیست (گیلان)

• معرفی اجمالی:

    پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی به‌عنوان یکی از هسته‌های تشکیلاتی- تحقیقاتی جهاد‌دانشگاهی کشور در راستای غنا بخشیدن به تحقیقات بنیادی- کاربردی محیط زیست با هدف بهسازی محیط زیست با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی از طریق انجام پژوهش‌های موردی، بررسی و شناسایی و کمک به رفع نیازهای تحقیقاتی بخش‌های تولیدی، خدماتی و دستگاه‌های اجرایی و ایجاد ارتباط فعال و سازنده با سایر موسسات و جوامع علمی و پژوهشی در داخل و خارج از کشور در چارچوب مقررات و ضوابط جهاددانشگاهی در اردیبهشت ماه سال 1382 شکل گرفت. این پژوهشکده دارای 5 گروه پژوهشی قطعی و یک مرکز خدمات تخصصی شامل:

• گروه محیط زیست طبیعی
• گروه مهندسی محیط زیست
• گروه فرآوری پسماند
• گروه پایش منابع آب
• گروه مطالعات ناحیه‌ای
• مرکز خدمات تخصصی مدیریت و بهسازی محیط زیست

 

• توانمندی‌های پژوهشکده

  • ارزیابی اثرات زیست محیطی فعالیت‌های توسعه‌ای
  • مدیریت استراتژیک حوزه‌های آبخیز
  •  مدیریت و برنامه‌ریزی مناطق حفاظت شده محیط زیست
  • بررسی تنوع زیستی گونه‌های گیاهی و جانوری
  • تعیین نیاز آبی– زیست محیطی (حقابه تالاب‌ها)
  • شناخت مسائل زیست محیطی مرتبط با صنعت آب و فاضلاب
  • بهینه‌سازی فرایند تولیدجهت کاهش یا حذف آلودگی‌های زیست محیطی
  • کاربرد مدل‌سازی در بهینه‌سازی فرایندهای صنعتی
  • به کارگیری تکنولوژی‌های نوین در طراحی تصفیه‌خانه‌های کوچک با راندمان بالا به کمک نانو غشاها
  • طرح‌های جامع مدیریت پسماندهای شهری و روستایی
  • نظارت بر ساخت و بهره‌برداری کارخانجات کمپوست
  • طراحی و نظارت بر ساخت و بهره‌برداری سیستم‌های کنترل شیرابه از کارخانجات کمپوست و مراکز دفن پسماند
  • طراحی و نظارت بر ساخت و بهره‌برداری مراکز دفن بهداشتی پسماند
  • مکان‌یابی جایگاه‌های دفن بهداشتی پسماند و کارخانجات کمپوست
  • مشاوره در زمینه طراحی، ساخت و نظارت براجرای تصفیه‌خانه‌های فاضلاب صنعتی
  • مشاوره، طراحی و اجرای پروژه‌های کنترل آلودگی آب، هوا، خاک، صوت، زباله و ..

 

• اهداف اصلی و کلان پژوهشکده

  • تبدیل شدن به قطب علمی
  • تولید دانش به منظور مدیریت یکپارچه و بازسازی محیط زیست
  • دستیابی به راهکارهای مناسب برای مواجهه با تغییرات زیست محیطی
  • تقویت دانش و نگرش مهندسی براساس نتایج حاصل از تحقیقات
  • توسعه و تحکیم جایگاه پژوهشکده در عرصه خدمات مشاوره‌ای تخصصی مهندسی محیط زیست
  • توانمندسازی علمی و تخصصی پژوهشکده در زمینه بازیافت
  • افزایش خلاقیت‌های فنی و بکارگیری دانش کسب شده از سوی پژوهشگران

 

• گروه محیط زیست طبیعی

    با توجه به نیاز روزافزون کشور به پژوهش و تحقیقات علمی در زمینه محیط زیست، به منظور توسعه نگرش‌های عمیق نسبت به اثرات متقابل انسان، طبیعت و محیط زیست، جهت بازشناسی چالش‌های محیطی و ارائه راه حل‌های مناسب برای حل معضلات پیش رو، گروه پژوهشی محیط زیست طبیعی از سال 1378 شروع به فعالیت نموده و با بهره گیری از نیروهای متخصص، موضوع مطالعات حفظ و احیای زیست بوم‌های طبیعی جهت تولید دانش به منظور مدیریت و ارائه راهکارهای مناسب برای مواجهه با پیامدهای تغییر در زیست‌بوم‌ها را در دستور کار خود قرار داده است. بدین ترتیب عمده محورهای فعالیت گروه شامل:

• ارزیابی جامع اثرات و پیامدهای فعالیت‌های توسعه‌ای بر محیط زیست
• شناسایی و ارزیابی تنوع زیستی زیستگاه‌ها، گونه‌های بومی و غیربومی
• تحلیل، تدوین و اجرای برنامه‌های مدیریت مشارکتی و پایدار زیست‌بوم‌ها
• ارزیابی ریسک محیط زیستی اکوسیستم‌های طبیعی

 

• گروه پژوهشی مهندسی محیط زیست

    گروه پژوهشی مهندسی محیط زیست از سال 1380، به عنوان یکی از گروه‌های مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، فعالیت خود را آغاز کرده و با بهره‌گیری از دانش تخصصی، فناوری‌های نوین و رویکردهای مهندسی پیشرفته، در زمینه طراحی و بهینه‌سازی فرآیندهای تصفیه آب و فاضلاب، کنترل آلاینده‌ها و کاهش اثرات زیست‌محیطی فعالیت می‌کند. تمرکز اصلی گروه بر ارائه راهکارهای نوآورانه، علمی و کارآمد است تا با رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی، پاسخگوی چالش‌های محیط‌زیستی کشور و توسعه پایدار باشد. به طور کلی زمینه فعالیت های گروه مهندسی شامل:

• بهینه‌سازی و طراحی سیستم تصفیه آب و فاضلاب شهری، صنعتی و کشاورزی
• توسعه سامانه‌های هوشمند پایش آنلاین آلاینده‌های آب، فاضلاب و هوا
• بکارگیری روش‌های نوین در مدیریت آلاینده‌های نوظهور و سخت تصفیه پذیر محیط‌های آبی
• بومی سازی فناوری‌های تصفیه و مدیریت پساب برای مناطق روستایی و صنایع کوچک از طریق ساخت پکیج‌های تصفیه
• طراحی و اجرای سامانه‌های تصفیه شیرابه
• تصفیه و مدیریت پساب‌ها و لجن‌های نفتی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
• بهینه سازی مصرف و بازگردانی آب در فرآیند تولید

 

• گروه پژوهشی فرآوری پسماند

    گروه پژوهشی فرآوری پسماند در سال 1386 با رویکرد انجام فعالیت‌های پژوهشی، مطالعاتی و تخصصی و ارائه خدمات فنی در حوزه مدیریت پسماند فعالیت خود را آغاز نموده است. هدف اصلی این گروه معرفی و توسعه رویکردهای نوین در چارچوب برنامه‌ی «مدیریت سبز»، هم‌سو با سیاست‌های کلان توسعه‌ی کشور و در جهت استقرار نظامی پایدار و کارآمد در مدیریت جامع پسماند می‌باشد. تمرکز اصلی فعالیت گروه بر محورهای کاهش تولید پسماند در مبدأ، طراحی محل دفن مهندسی، تبدیل پسماند به منابع ارزشمند (ماده و انرژی) و اقتصاد چرخشی استوار است.

• تدوین و اجرای طرح‌های جامع مدیریت پسماند شهری، صنعتی، ویژه و کشاورزی
• مطالعات مکانیابی و ارزیابی سایت‌های دفع پسماند
• انجام پژوهش‌های مقایسه‌ای و ارزیابی فنی-اقتصادی گزینه‌های مختلف مدیریت پسماند به منظور ارائه راهکارهای بهینه و بومی‌
• تحقیقات در حوزه‌ی فرآیندهای زیستی و شیمیایی جهت بازیافت و تبدیل پسماند به محصولات با ارزش افزوده
• مطالعه و طراحی سیستم‌های مبتنی بر رویکرد اقتصاد چرخشی با هدف کاهش پسماند و استفاده از آن به‌عنوان منبع ثانویه
• توسعه و ساخت فناوری‌های نوین بازیابی انرژی از پسماند شامل طراحی و ساخت انواع هاضم‌های بی‌هوازی و زباله‌سوز

 

• گروه پژوهشی پایش منابع آب

    گروه پایش منابع آب از سال 1392 با تمرکز بر اصول مدیریت یکپارچه منابع آب با بهره‌گیری از ظرفیت‌های طبیعی و محیط زیستی کشور در جهت حفظ و بهره‌برداری پایدار از منابع آبی و ارائه پشتیبانی علمی و فنی از برنامه‌های توسعه و حفاظت از منابع ارزشمند آب از طریق انجام پروژه‌های کاربردی در راستای دستیابی به توسعه پایدار فعالیت می‌نماید.

• تعیین حقابه زیست‌محیطی تالاب‌ها و رودخانه‌ها
• مدیریت و مدل‌سازی جریان و کیفیت آب در حوضه‌های آبریز
• حفاظت و احیای اکوسیستم‌های آبی حساس
• توسعه سامانه‌های پیش بینی و هشدار مخاطرات آبی
• کاربرد فناوری‌های نوین و داده‌محور در مدیریت آب

 

• گروه پژوهشی مطالعات ناحیه‌ای

    گروه مطالعات ناحیه‌ای در چارچوب مأموریت‌های جهاددانشگاهی کشور و با تمرکز بر توسعه پایدار، از سال 1390 فعالیت خود را با هدف حل چالش‌ها، رفع موانع و تعارضات موجود در سازمان فضایی ناحیه خزری به منظور ارتقای کیفیت زندگی ساکنان و حفاظت از اکوسیستم‌های منحصر به فرد این ناحیه، آغاز نموده و در حال حاضر با ارائه راهکارهای نوآورانه و تقویت حکمرانی یکپارچه، هم‌راستا با محورهای کلیدی برنامه هفتم توسعه و سند آمایش سرزمین، فعالیت می‌نماید.

• مطالعات ساختار فضایی نظام فعالیت (کشاورزی، صنعت، خدمات)
• مطالعات ساختار فضایی نظام سکونتگاه‌ها (شهری، روستایی، حاشینه نشینی، کوچ روی)
• مطالعات ساختار فضایی نظام زیست محیطی (بررسی اثرات زیستی محیطی حاصل از استقرار نظام سکونت و فعالیت)

 

• زمینه فعالیت تخصصی مرکز خدمات تخصصی مدیریت و بهسازی محیط زیست

   مرکز خدمات تخصصی مدیریت و بهسازی محیط زیست با هدف تحقق آرمان‌ها و سیاست‌های جهاددانشگاهی و در راستای بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و دستاوردهای پژوهشی کشور در سال 1386 با اخذ موافقت قطعی تأسیس شده است. این مرکز با اتکا بر دانش، نوآوری و توسعه پایدار، مأموریت دارد تا زمینه کاربردی‌سازی نتایج پژوهش‌ها و انتقال فناوری‌های نوین به عرصه‌های اجرایی و صنعتی را فراهم سازد. فعالیت‌های این مرکز در محورهای تحقیقاتی، آموزشی، مشاوره‌ای و خدمات تخصصی محیط زیست متمرکز بوده و با رویکردی جامع‌نگر به مدیریت، حفاظت و بهسازی محیط زیست و منابع طبیعی کشور به فعالیت خود ادامه می‌دهد. همچنین در راستای شناسایی و رفع مشکلات محیط زیستی صنایع و بخش‌های مختلف کشور با انعقاد قراردادهای طراحی، مشاوره، نظارت و پایش، خدمات تخصصی خود را در حوزه‌های مرتبط با مدیریت و بهسازی محیط زیست ارائه می‌نماید.

 

• مطالعات، مشاوره، طراحی، اجرا و نظارت پروژه‌های مربوط به حوزه انرژی
• مشاوره، طراحی اجرای پروژه‌های کنترل آلودگی آب، هوا، خاک، صوت، زباله و...
• مشاوره و اجرای طرح‌های مربوط بهGIS  و مساحی (ممیزی املاک، دیتابیس، ممیزی محیط‌زیست و ...)
• مشاوره، طراحی و اجرای پروژه‌های پسماند (طرح‌های جامع مدیریت پسماند، طرح‌های مدیریت مواد زاید جامد صنعتی، شهری و درمانی، روستایی، کارخانجات کمپوست، زباله سوز، تصفیه فاضلاب، بازیافت، سیستم تعدیل و تصفیه هوا)
• مشاوره جهت تهیه گزارشات ارزیابی زیست محیطی و HSE
• مشاوره جهت طراحی و اجرای سیستم‌های مدیریت زیست محیطی (EMS)
• ارائه خدمات آزمایشگاهی کنترل و پایش آلودگی‌های آب، پساب، هوا و خاک
• فناوری‌های نوین در محیط زیست (هوش مصنوعی، زیست فناوری و ...)
• اجرای طرح‌های تفضیلی اجرایی منابع طبیعی

 

• معرفی آزمایشگاه

    آزمایشگاه تخصصی پژوهشکده محیط زیست با بهره‌گیری از تخصص علمی و تجهیزات پیشرفته، در سه حوزه اصلی آزمایشگاه آب، فاضلاب و آزمایشگاه میکروبیولوژی فعالیت دارد و با در اختیار داشتن تجهیزات مدرن و فناوری‌های تخصصی در سطح استان، آمادگی ارائه خدمات علمی، فنی و مشاوره‌ای به دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، سازمان‌ها و نهادهای دولتی و خصوصی را دارد.

 

• آزمایشگاه شیمی فیزیک آب
  •  اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب و فاضلاب شامل COD، BOD₅، TSS، TDS، pH، دما، EC، نیتروژن
  • آمونیاکی، نیترات، فسفات، چربی و روغن، مواد معلق و شناور، سورفکتانت، دترجنت، کدورت، سولفات، فلزات سنگین و ...
  • سنجش کیفیت منابع آب شرب، سطحی و زیرزمینی
  • تعیین شاخص‌های فرایندی مانند MLSS، MLVSS،SVI و پایش عملکرد واحدهای تصفیه
  • ارائه خدمات آزمایشگاهی جهت بهینه‌سازی فرآیندهای بیولوژیکی، شیمیایی و اکسیداسیون پیشرفته (AOPs)
  • انجام تست‌های بهره‌وری و بهینه‌سازی فرآیند برای تصفیه‌خانه‌های صنعتی و شهری و ارائه راهکارهای علمی برای افزایش راندمان و کیفیت تصفیه آب و فاضلاب

 

• آزمایشگاه میکروبیولوژی محیط زیست
  • نجام آزمون‌های باکتریایی آب آشامیدنی شامل کلیفرم کل، کلیفرم مدفوعی، اشرشیاکلی، استافیلوکوکوس، سودوموناس و انتروکوک و پایش میکروبی فاضلاب و نمونه‌های صنعتی
  • انکوباسیون و کشت نمونه‌ها در شرایط کنترل‌شده جهت ارزیابی کارایی فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی
  • کشت و تکثیر میکروارگانیسم‌های اختصاصی برای استفاده در پروژه‌های تحقیقاتی و فرآیندهای زیستی تصفیه
  • انجام آزمایش‌ها و ارزیابی‌های تخصصی با هدف افزایش راندمان و کیفیت فرآیندهای تصفیه میکروبیولوژیکی

 

• نشریه پژوهش و فناوری محیط زیست

نشریه پژوهش و فناوری محیط زیست جزو نشریات وزارت علوم در گروه «ب» می‌باشد.

 

• نشانی: رشت- خیابان ملت- ضلع غربی باغ محتشم- خیابان شهید سیادتی- پژوهشکده محیط زیست جهاددانشگاهی
• شماره تماس: 33364029-013
• آدرس سایت:     https://eri.acecr.ac.ir