تاریخچه

    جهاددانشگاهی نهادی است عمومی و غیر دولتی زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دارای شخصیت مستقل و از لحاظ اداری، استخدامی و مالی تابع مقرراتی است که در چهارچوب اختیارات قانونی به تصویب هیئت امنای جهاددانشگاهی می‌رسد.
    مطابق اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، دو هدف از سه هدف اصلی جهاددانشگاهی به پژوهش و فناوری معطوف شده است. عمده فعالیت این نهاد، در دو دهه اول، پاسخ به نیازها و خلاهای علمی، اجرایی و تحقیقاتی در بخش‌های مختلف کشور بوده است. بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های جهاددانشگاهی از یک دهه پیش آغاز شده و تاکنون ادامه یافته است و محور این بازنگری‌ها، رفع فوری میان‌مدت و بلندمدت نیازهای علمی و تحقیقاتی کشور بوده است.
    در پی تعریف سند چشم انداز بیست ساله کشور در سال1384، جهاددانشگاهی با مدنظر قراردادن اهداف مصوب در اساسنامه، چشم انداز بیست ساله خود در افق 1404 را ترسیم و برای تحقق آن، اهداف کلان بخش‌های پژوهش و فناوری، آموزشی و فرهنگی را مشخص نمود. در بخش اهداف کلان بیست ساله معاونت پژوهش و فناوری، به ایجاد ساختارهای پژوهشی و تخصصی جدید و متناسب، قطب‌های علم و فناوری و تولید و عرضه فناوری و نوآوری در سطح ملی و بین‌المللی توجه ویژه‌ای شده است. معاونت پژوهش و فناوری در راستای تحقق برنامه پیش بینی شده گام‌های موثری برداشته و در عین حال پاسخ به نیازهای تحقیقاتی وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی را مدنظر قرار داده است .
    این نیازها به طور عمده توسط ساختارهای پژوهشی شامل: 145 گروه پژوهشی، 145 مرکز خدمات تخصصی، 19 مرکز رشد و 2 پارک علم و فناوری مستقر در 33 واحد جهاددانشگاهی، 19 پژوهشکده مستقل و 4 پژوهشگاه (شامل 9 پژوهشکده) مستقر در سراسر کشور، مرکز اطلاعات علمی، مرکز  ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران و مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاددانشگاهی پاسخ داده می‌شود.
    جهاددانشگاهی از ابتدای فعالیت خود تا کنون به اجرا و اختتام بیش از چهل و پنج هزار عنوان طرح در گروه‌های تخصصی فنی و مهندسی و علوم پایه، پزشکی، علوم انسانی، اجتماعی و هنر، کشاورزی و منابع طبیعی شده اشت که 65 درصد آن توسط دستگاه‌های اجرایی تامین اعتبار شده و مابقی با بودجه پژوهشی جهاد دانشگاهی، تصویب و اجرا شده است.
    جهاد‌دانشگاهی تاکنون موفق به چاپ 12194 مقاله علمی- پژوهشی در مجلات معتبر داخلی و خارجی شده است. همچنین این نهاد دارای 19 نشریه علمی – پژوهشی است که از این تعداد 5 نشریه در پایگاه ISI نمایه می‌شود.
    یکی دیگر از فعالیت‌های حوزه پژوهش و فناوری، حضور در جشنواره های مختلف علمی – تخصصی کشور است که در طی دوره‌های برگزاری جشنواره خوارزمی موفق به کسب 25 رتبه برتر و در طی دوره‌های برگزاری جشنواره جوان خوارزمی موفق به 6 رتبه برتر و در طی دوره‌های برگزاری جشنواره پزشکی رازی موفق به کسب 23 رتبه برتر در سطح کشور شده است.
    زمینه های فعالیت پژوهشی این نهاد عمدتا به حوزه‌هایی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، برق و الکترونیک، مخابرات، مواد معدنی، زیست فناوری، دانش وفناوری نانو، مطالعات انسانی و اجتماعی و خدمات پزشکی به عنوان حوزه‌های اصلی و زمینه‌های جدید فعالیت نیز به حوزه‌هایی نظیر مولدهای برق، UPSهای صنعتی، طراحی دکل‌های حفاری نفت، طراحی و ساخت لوله‌های مغزی سیار چاه‌های نفتی، تبدیل نفت سنگین به سبک و ... معطوف شده است.