توسعه فناوری بومی تولید واکسن و بچهماهی مقاوم در جهاددانشگاهی تهران
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی تهران، گروه پژوهشی فرآوردههای بیولوژیک دامی این سازمان فعالیت خود در زمینه تولید واکسنهای آبزیان را از سال ۱۳۸۴ آغاز کرد و در سال ۱۳۹۳ موفق به دریافت نخستین مجوز تولید واکسن ماهی علیه بیماری «استرپتوکوکوزیس» از سازمان دامپزشکی کشور شد.
این گروه در سال ۱۳۹۶ نیز مجوز تولید واکسن ماهی علیه بیماری «یرسینیوزیس» را دریافت کرد. واکسنهای تولیدشده از سال ۱۳۹۳ وارد مزارع پرورش ماهی کشور شدند و تجربه اجرای برنامههای واکسیناسیون در مزارع، زمینه توسعه دانش فنی و فعالیتهای کاربردی پژوهشگران این گروه را فراهم کرد.
از سال ۱۳۹۴ نیز دانش فنی تولید واکسن در اختیار یک شرکت دانشبنیان قرار گرفت و تولید و عرضه واکسنهای ماهی با پشتیبانی فنی گروه پژوهشی جهاددانشگاهی تهران ادامه یافت.
در ادامه این فعالیتها، پژوهشگران از سال ۱۳۹۶ مطالعات خود را برای تولید واکسن ماهیان دریایی آغاز کردند. در این طرح، با برقراری ارتباط با مزارع پرورش ماهی در قفس در جنوب کشور و نمونهگیری باکتریایی از مزارع، نمونههای اولیه واکسن تولید و در شرایط مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفت. این مطالعات به دستیابی به دانش فنی تولید واکسن علیه بیماریهای «استرپتوکوکوزیس» و «ویبریوزیس» در ماهی سیباس منجر شد و پیگیری برای دریافت مجوز تولید این واکسنها در دستور کار قرار گرفته است.
در کنار توسعه واکسنهای آبزیان، گروه پژوهشی فرآوردههای بیولوژیک دامی سازمان جهاددانشگاهی تهران از سال ۱۴۰۲ طرح تولید «بچهماهی مقاوم» را با هدف افزایش مقاومت ماهیان پرورشی، کاهش مصرف دارو و آنتیبیوتیک و بهبود شاخصهای تولید آغاز کرده است.
مجید خانزاده، پژوهشگر گروه فرآوردههای بیولوژیک دامی سازمان جهاددانشگاهی تهران و مجری طرح بچهماهی مقاوم،* با اشاره به اجرای این طرح در همکاری نزدیک با مزارع پرورش ماهی گفت: مقاومسازی بچهماهی در وزنهای پایین میتواند نیاز به مصرف دارو در مراحل بعدی پرورش را کاهش دهد و بهعنوان نوعی سرمایهگذاری در سلامت و بهرهوری ماهی محسوب شود.
وی افزود: نتایج اجرای طرح نشان داده است که با بهبود وضعیت سلامت و مقاومت ماهیان، میزان بازماندگی افزایش یافته و ضریب تبدیل خوراک نیز بهبود پیدا کرده است. همچنین در این برنامه، مصرف آنتیبیوتیک با تمرکز بر مقاومسازی ماهی در وزن پایین کاهش یافته و مصرف آن در وزنهای بالاتر از ۱۰۰ گرم متوقف شده است.
خانزاده اظهار کرد: بر اساس نتایج بهدستآمده، اجرای این طرح میتواند ضریب تبدیل خوراک را حدود ۳۰ درصد بهبود دهد و با کاهش نیاز به دارو و افزایش بازماندگی، بهرهوری واحدهای پرورش ماهی را ارتقا دهد.
وی با اشاره به اهمیت کاهش مصرف آنتیبیوتیک در آبزیپروری ادامه داد: استفاده گسترده و بیرویه از آنتیبیوتیکها علاوه بر افزایش احتمال شکلگیری مقاومت میکروبی، میتواند پیامدهایی برای سلامت انسان، محیط زیست و اکوسیستمهای آبی داشته باشد. از این رو، پیشگیری از بیماری از طریق واکسیناسیون، بهبود شرایط پرورش و تولید ماهیان مقاوم میتواند در کاهش وابستگی به داروهای آنتیبیوتیکی مؤثر باشد.
پژوهشگر گروه فرآوردههای بیولوژیک دامی سازمان جهاددانشگاهی تهران همچنین گفت: تولید ماهیان سالم و مقاوم میتواند ضمن کاهش هزینههای درمان و تلفات در مزارع، به تولید محصول باکیفیتتر و افزایش اعتماد مصرفکنندگان کمک کند و زمینه توسعه پایدار صنعت آبزیپروری را فراهم سازد.
وی با اشاره به ظرفیت این فناوریها برای کاهش وابستگی به واردات افزود: توسعه فناوری تولید بچهماهی مقاوم، علاوه بر تأمین بخشی از نیاز داخلی، میتواند زمینه کاهش واردات تخم چشمزده قزلآلا و جلوگیری از خروج ارز را نیز فراهم کند.فعالیتهای پژوهشی جهاددانشگاهی تهران در حوزه واکسنهای آبزیان و تولید ماهیان مقاوم، در مجموع بر حرکت به سمت آبزیپروری پایدار، کاهش مصرف آنتیبیوتیک و مواد شیمیایی، افزایش بهرهوری مزارع و تولید ماهی سالم و باکیفیت متمرکز است؛ رویکردی که میتواند در تأمین پروتئین مورد نیاز جامعه و توسعه فناوریهای بومی صنعت آبزیپروری نقش داشته باشد.
نظر شما :