مصاحبه با حجت الاسلام و المسلمین سید ناصر میرمحمدیان؛ مدیر عامل بنیاد هدایت سازمان تبلیغات اسلامی

به گزارش روابط عمومی جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی،  مصاحبه ای با موضوع "تاثیر مسجدمحوری در محلات بر انسجام اجتماعی" با حضور حجت الاسلام و المسلمین سید ناصر میر محمدیان؛ مدیر عامل بنیاد هدایت سازمان تبلیغات اسلامی در روز یکشنبه 21 دی 1404 در محل اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی برگزار کرد.

میر محمدیان بیان کرد: در دنیا راه حل های اجتماعی با رویکرد تسهیل گری از جمله راه حل هایی است که سال های اخیر از آن استفاده می شود اما ما به دنبال مدل بومی با سرفصل مردمی بودیم که بتواند جایگزین مدل های دنیا شود. از آن جایی که در سطوح مختلف، الگوی امامت در حل مسائل مهم می تواند کمک کننده باشد بنابراین  به طراحی مدل امامت پرداختیم. میر محمدیان ضمن اشاره به سه وظیفه اصلی امام در مساجد که شامل 1. تربیت،  2. قیام به قسط و 3. تقویت پیوندهای اجتماعی است اضافه کرد: ولایت به معنای تقویت پیوندهای اجتماعی از جنس  پیوند محبت بوده  و تبلور امامت در حمایت از مردم و خدمت به آنان است. وی ولایت  را به دو گونه تقسیم بندی نمود: نوع اول ولایت طولی است و همان طور که در آیه 59 سوره مبارکه نساء می فرماید" اطیعوا الله و  اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم" ولایت امام در طول ولایت پیامبر(ص)  و ولایت پیامبر(ص) در طول ولایت الله است و نوع دیگر آن، ولایت عرضی است که سه نوع دارد: ولایت برادران مومن با هم، ولایت همسایه ها بر هم و ولایت خانواده که مهم ترین نوع ولایت عرضی، ولایت خانواده است که ثمرات بسیار زیادی دارد.

میر محمدیان ضمن تعریف محله به معنای گروهی از مردم  که در همسایگی یکدیگر زندگی می کنند افزود: مسجد مرکز هدایت محله است، در اسلام و روایات، از 4 طرف تا 40 خانه را حق همسایگی گویند فلذا اگر مسجد محور محله قرار گیرد از 4 طرف تا 40 خانه، یک محله در نظر گرفته می شود و اگر این محله ها با محوریت مسجد شکل بگیرند میتوانند انسجام ایجاد کنند. هنگامی که افراد از یک محله باشند ضمن شناخت یکدیگر، نسبت به هم محبت داشته و همچنین همسایه ها به یکدیگر آسیب نمیرسانند. در اتفاقات اخیر که بعضا به کسبه ها و به محله ها آسیب رسید اکثر افرادی که آسیب رساندند اصلا از افراد آن محله نبوده و کسی آن ها ر ا نمیشناخت بنابراین اگر مسجد را محور محله  قرار دهیم با شناختی که افراد از همدیگر دارند باعث تقویت امنیت و انسجام محله می شویم.در همین راستا در ابتدا باید  محله ها را بر اساس مسجد محوری تعریف نمود و دوم با ارائه خدمات دولت از طریق مساجد برای مردم  پیوند بین دولت، مسجد و مردم را بیشتر کرد که عاملی جهت ایجاد هویت اجتماعی برای مساجد و همچنین انسجام اجتماعی برای جامعه می شود.

وی ضمن اشاره به این تمثیل که افراد جامعه مانند گوی هایی هستند که با سنگ، چوب، آهن و ... در کنار یکدیگر قرار گرفته و جامعه را شکل داده اند افزود: همه پیش از جنگ 12 روزه  جامعه ایران را از هم پاشیده در نظر می گرفتند و  تلاش های دشمن تنها باعث ریزش سنگ، چوب ،آهن و .. گشت اما گوی ها ماندگار شدند که علت آن  ارتباط  گوی ها با یکدیگر است. این ارتباط ولایت است از نوع ولایت عرضی؛ آن چه که جامعه  ما را در  جنگ 12 روزه نگاه داشت ولایت عرضی بود که ذیل ولایت طولی در جامعه ما شکل گرفته است.مردمی که به زیارت امام رضا(ع) میروند، صدقه می دهند،به پیاده روی اربعین می روند و... ولایت شان تقویت می شود این نکته را دشمن نفهمیده و در معادلات اش جایگاهی ندارد.

میرمحمدیان اضافه کرد: نور خداوند از آسمان به زمین می آید و مکان هایی را تقویت می کند که دل های مردم به سمت آن ها مشتاق است؛ سلسله ولایت از آسمان به مسجد می آید و از طریق افرادی که در مسجدحضور دارند به خانواده و اطرافیانشان می رسد. اگر چه افراد می توانند مستقیم هم به خدا وصل شوند اما همان طور که در سوره مبارکه یاسین موضوع اطعام به نیازمندان از سوی کافران به این علت که خداوند اگر میخواست خودش نیازمندان را اطعام میکرد رد می شود باید در پاسخ گفت که سیر کردن افراد برای خداوند آسان است اما انجام  این کار توسط افراد جامعه باعث ایجاد پیوندهای ولایی می شود در واقع وقتی به کسی کمک می کنیم این ولایت تقویت می شود؛در احادیث نیز روایت است که افراد در ابتدا  به نزدیکان خود  و پس از آن به افراد دورترکمک  کنند. انسجام اجتماعی نیز در این جا معنی می یابد مانند نماز جماعت نوعی انسجام است، انسجام  وقتی بر مبنای ولایت است نزدیکی  ایجاد می کند.

وی مسجد را منشا  وحدت دانست و بیان کرد: همان طور که آقای عابدینی میفرمایند همه مساجد به سمت کعبه است و روح کعبه امام زمان(عج) است و از آن جایی که همه نمازگزاران به سمت کعبه هستند  پس امام همه مساجد به امام زمان(عج) متصل می شوند که در این جا   مهم بودن صف اول بیشتر مشخص  می شود چون  اتصال از صف اول به بقیه صف هاست و این پیوند عرضی است که شکل میگیرد، این پیوند عرضی جامعه را مستحکم می کند. وقتی فردی به تنهایی نماز میخواند پیوند طولی دارد اما در صف نماز جماعت پیوند های عرضی  با یکدیگر وجود دارد  که بسیار مهم هستند. همچنین انسجام اجتماعی در جامعه ما با مدل مرکز- پیرامونی حفظ نمی شود، برای اتحاد مقدس باید مساجد فعال شوند برگزاری نماز در مساجد،  روضه اهل بیت در حسینیه ها و ... همه عاملی برای ایجاد پیوند های عرضی در جامعه هستندو این ولایت های طولی و ولایت های عرضی که در کشور ایجاد می شوند نگذاشته است که تاکنون نقشه های دشمن عملی گردد.

میرمحمدیان ضمن اشاره به تلاش های دشمنان  در جنگ نرم از طریق ایجاد ترس، ناامیدی و اختلاف و عدم موفقیت آنان فرمود: نباید با مدل نظر سنجی و افکار سنجی دنیا پیش برویم ما باید ایده های خودمان را داشته باشیم  چراکه دنیا باطن و ملکوتی دارد که همان ولایت عرضی و  طولی است و در این عالم اثر دارند. مسجد مکانی جهت  اتصال افراد به ملکوت است چرا که  مسجد ملکوتی است و در ملکوت زمان و مکان متوقف است. روایت است زمانی که در مسجد حضور دارید جزء عمر شما محسوب نمی شود و زمین مسجد از زمین های عالم جداست و هیچ زمینی مسجد  نمی شود مگر آن که خونی از وصی یا ولی خدا در آن جا ریخته باشد. نقل است که به هنگام بریده شدن سر حضرت یحیی(ع)، حضرت زکریا (ع) خون او را به آسمان پاشید و آن خون به هر جا ریخته شد آن مکان مسجد شد. بنابراین مسجد مهم ترین جایگاه برای  انسجام اجتماعی است.

میرمحمدیان در پایان به بیان این موضوع پرداخت که علی رغم مهم بودن مولفه های تغذیه در تقویت اقتصاد خانه و  محبت مادر در تربیت فرزند و خانواده  قانون خداوند این  است که افراد  پیوند عرضی با خانواده، همسایه و  برادر مومن داشته باشند و هر چه این پیوند های عرضی بیشتر شود اثر گذاری بیشتری دارد. گفتنی است؛  وی ایده های نوین  شهری و  محله محوری جدید را تنها راه حل جهت انسجام  افراد در جامعه ندانست و تاکید کرد: جهت ایجاد انسجام اجتماعی ،  ایده مسجد محوری در جامعه  باید لحاظ گردد و  هر مسجدی در هر محله به عنوان نقطه مرکزی محله در نظر گرفته شده  و براساس آن محله ها تقسیم شوند .